โครงการสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมไทย

1.       หลักการและเหตุผล อบต.ไร่ส้ม อ.เมือง จ.เพชรบุรี ประสพกับปัญหาเกี่ยวกับการบริหารจัดการและการกำจัดขยะเหมือนกันกับท้องถิ่นอื่น ๆ ของประเทศ เช่น การเก็บรวบรวมขยะทำได้ไม่ทั่วถึง มีขยะตกค้าง รถขยะไม่พอเพียงและมีสภาพไม่สู้สมบูรณ์ วิธีกำจัดขยะไม่สามารถทำได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการและเกิดความสิ้นเปลืองงบประมาณเกี่ยวกับขยะค่อนข้างไม่เหมาะสม ทำให้เกิดปัญหาแหล่งเพาะเชื้อโรคอีกทั้งเป็นที่แพร่พันธุ์ของแมลงและสัตว์นำโรค เกิดมลพิษทั้งควันและน้ำเสีย ขาดความสะอาดและความสง่างามของบ้านเมือง                            

2.       วัตถุประสงค์  ที่สำคัญในโครงการ มีดังนี้

2.1    เพื่อสร้างจิตสำนึกในเรื่องขยะให้เกิดขึ้นในทุกชุมชน

2.2    เพื่อให้การจัดเก็บรวบรวมเป็นไปอย่างดีมีประสิทธิภาพ

2.3    เพื่อให้เกิดการแยกขยะตั้งแต่ครัวเรือนแบบยั่งยืน

2.4    เพื่อให้การกำจัดขยะกำจัดได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

2.5     เพื่อเปลี่ยนขยะที่ไร้ประโยชน์มาเป็นประโยชน์และนำกลับมาใช้ใหม่ได้ (Recycle)โดยใช้เครื่องจักรแต่ละชนิด แต่ละประเภท ต่างกัน เพื่อกำจัดขยะให้หมดทุกชนิด

2.6     เพื่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างประชาชนและหน่วยงานของราชการในการจัดเก็บและการกำจัดขยะอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

3.       การดำเนินการ    เริ่มต้นจากการสอบถามความต้องการของประชาชนเกี่ยวกับการบริหารจัดการขยะ  พร้อมทั้งมีการประชุมเพื่อขอความเห็นและความร่วมมือที่ประชาชนสามารถปฏิบัติได้ตามขั้นตอนต่าง ๆ โดย      อบต.ไร่ส้มเป็นคนกลาง วิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบุรีเป็นผู้ให้ความร่วมมือ และชมรมนักพัฒนาอุตสาหกรรมไทยเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือด้านเครื่องจักรและอุปกรณ์ที่จำเป็นในการแปรรูปและการกำจัดขยะ

ความสำคัญของการปฏิบัติอยู่ที่ความร่วมมือของประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ให้เกิดความรู้ ความเข้าใจและการให้ความร่วมมือในการคัดแยกขยะตั้งแต่ครัวเรือน โดยจัดอบรมสัมมนา สร้างจิตสำนึกให้เกิดความพร้อมในการปฏิบัติการกำจัดขยะให้เห็นจริงเป็นรูปธรรม ทำให้การจัดเก็บและการกำจัดขยะเกิดความสะดวกมีความง่ายต่อการปฏิบัติและก่อให้เกิดการประหยัดในการดำเนินการ ขยะที่เก็บรวบรวมแยกชนิดมาแล้วก็พร้อมที่จะเข้าสู่เครื่องจักรที่ย่อยขนาดให้เล็กลง พร้อมที่จะนำไปสู่การแปรรูปอย่างเหมาะสมในขั้นตอนต่อไป  เช่น เศษผัก,ผลไม้และเศษอาหาร จะถูกย่อยให้ละเอียดพร้อมที่จะนำเข้าสู่กระบวนการหมักให้เป็นปุ๋ยอินทรีย์ ในเวลา 1-2 วัน จะได้เป็น แก๊ส,ปุ๋ยน้ำ ,ปุ๋ยเนื้อ     พลาสติก,โฟม นำมาทำประโยชน์โดยทำเม็ดพลาสติกใหม่หรือนำไปยัดใส้ตุ๊กตา    ขวดและแก้ว เมื่อย่อยขนาดเล็กลงแล้วก็จะทำให้ลดปริมาตรลง สามารถรวบรวมไว้จนมีจำนวนตามต้องการแล้ว ก็จะส่งขายหรือแปรรูปต่อไปได้โดยสะดวก     ยางรถยนต์จะถูกย่อยขนาดจนเป็นชิ้นเล็ก ๆ หมดสภาพที่จะเป็นแหล่งเพาะพันธ์ยุง และยังนำไปคลุมหน้าดินเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายด้วยเม็ดฝน หรือทำยาง Recycle หรือถ่านกำมัน   ก้อนและแท่งคอนกรีตก็สามารถย่อยจนเป็นเศษเล็ก ๆ ใช้แทนกรวดทรายในการถมพื้นที่ลุ่มได้ดี หรือผสมปูนเป็นคอนกรีต  เศษโลหะก็นำไปใช้เป็นวัตถุดิบได้ ฯลฯ โดยเฉพาะปุ๋ยอินทรีย์ที่ได้จากขยะ ใช้ทดแทนปุ๋ยเคมีในการปรับปรุงดินได้เป็นอย่างดี ช่วยทำให้เกษตรกรประหยัดต้นทุนการใช้ปุ๋ยเคมีและยังช่วยให้ดินมีคุณภาพดีไม่แข็งและไม่เสื่อมโทรมเหมือนการใช้ปุ๋ยเคมี ซึ่งเป็นผลดีต่อประเทศชาติเป็นส่วนรวมได้ดีอีกด้วย

4.       ผลที่ได้จากการดำเนินโครงการ

4.1    เป็นที่ชื่นชมจากประชาชน โดยการเริ่มต้นโครงการมีประชาชนเข้าร่วมในโครงการ 100 ครัวเรือนเศษ ปัจจุบันมีประชาชนขอเข้าร่วมเพิ่มขึ้นเป็น 400 กว่าครัวเรือน และความรู้ในการดำเนินการนี้ได้แพร่ไปทั่วจังหวัดและผู้ที่มาชมด้วยตนเองตลอดมา

4.2    อบต.ไร่ส้ม ได้รับการยอมรับจากจังหวัดให้เป็นโครงการตัวอย่างดีเด่นและเป็นต้นแบบของท้องถิ่นอื่น ๆ ทั่วจังหวัดและเป็นที่สนใจของนิคมอุตสาหกรรมอยุธยา

4.3    ปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตได้จากโครงการได้รับความชื่นชมและนิยมนำไปใช้แพร่หลายมากขึ้น เนื่องจากเกษตรกรที่ใช้เห็นผลสำฤทธิ์ของปุ๋ยอินทรีย์และบอกต่อๆ กันจนเพิ่มความแพร่หลายได้ด้วยตัวเอง และมีสารฉีดไล่แมลงและป้องกันศัตรูพืช  ได้จากสมุนไพรหลาย ๆ ชนิด

4.4    ผลผลิตจากการแปรรูปขยะชนิดต่าง ๆ เช่น กระดาษ พลาสติก แก้ว โฟม ก่อให้เกิดรายได้เพิ่มขึ้น สำหรับนำมาใช้เพื่อโครงการ และอาจจะพิจารณาคืนกำไรให้แก่ครัวเรือนที่ร่วมโครงการได้อีกด้วย ประชาชนสามารถเห็นและนำไปใช้ได้ทันที

4.5    ประชาชนในท้องถิ่นมีความพึงพอใจที่ได้รับผลสำเร็จและเป็นตัวอย่างให้แก่ชุมชนอื่น ๆ ได้อีกด้วย

4.6    ความภูมิใจในความสำเร็จที่ได้เห็นด้วยตา ทำด้วยมือและเป็นชุมชนต้นแบบของประเทศ

4.7    ความสำเร็จในครั้งนี้ คงทำให้ประเทศชาติได้มีวิธีที่จะแก้ปัญหาได้อย่างถูกทางและยั่งยืนเสียที

4.8    ประหยัดงบประมาณ ไม่กระทบสิ่งแวดล้อมทุกด้านและเป็นการแก้ไขโดยยึดหลักของธรรมชาติเป็นแม่บท

4.9    ประหยัดงบประมาณของชาติ ปฏิบัติได้ทันที เห็นผลรวดเร็ว ประเมินผลได้ทุกเวลาและทุกท้องที่ ๆ ร่วมโครงการ

4.10เป็นความภูมิใจที่คนไทยได้คิดแนวบริหารจัดการใหม่นอกตำราสิ่งแวดล้อมของโลก

สรุป    โครงการนี้จะเป็นโครงการต้นแบบในการศึกษาและเรียนรู้วิธีแก้ปัญหาขยะอย่างสมบูรณ์ ทั้งในด้านทฤษฏีและภาคปฏิบัติ และสามารถพิสูจน์ให้เห็นจริงได้ว่าขยะนั้นไม่น่าจะเหลืออยู่ในประเทศไทย คงจะมีสิ่งที่เป็นสินทรัพย์ที่มีประโยชน์ทางเศรษฐกิจต่อไปในอนาคตอย่างยั่งยืนและยาวนาน